De Verenigde Staten kiezen een nieuw parlement
Op 3 november zijn er verkiezingen in de Verenigde Staten (VS). De Amerikanen gaan dan stemmen voor een nieuw parlement. Dat doen ze elke twee jaar. Deze keer is dat midden in de tijd dat Donald Trump president is. Trump staat zelf niet op een lijst. Maar deze verkiezingen tonen wel wat de Amerikanen van hem vinden.
Het Amerikaanse parlement heet het Congres. Het bestaat uit twee kamers. Dat zijn het Huis van Afgevaardigden en de Senaat. Samen maken zij de wetten van de VS.
Partijen
In de VS zijn er maar twee grote politieke partijen. Dat zijn de Democraten en de Republikeinen. Presidenten horen altijd bij de ene partij of bij de andere. Heeft de partij van de president een meerderheid in het parlement? Dan kan de president gemakkelijker zijn land besturen. Het parlement keurt dan zijn voorstellen vlot goed.
Niet tevreden
Donald Trump is president voor de Republikeinen. Die partij heeft nu ook de meerderheid in het Huis en in de Senaat. Trump krijgt dus geen politieke tegenstand bij zijn plannen. Hij kan bijna altijd doen wat hij wil. Maar veel Amerikanen zijn helemaal niet tevreden over Trump. Kenners zijn bijna zeker dat de Republikeinen deze verkiezingen zullen verliezen.
Steun
Trump voerde veel taksen in voor andere landen. Maar die maakten ook spullen in de VS zelf duurder. De president begon een oorlog tegen Iran. Daardoor is brandstof nu ook in de VS veel duurder. Amerikanen zijn daar boos om. Nog maar drie op de tien Amerikanen steunen Trump. Dat zal hij merken aan de stemmen.
Beslissen
Winnen de Democraten de verkiezingen? En halen ze een meerderheid in de Senaat en het Huis? Dan zal Trump veel minder zijn zin kunnen doen. Maar toch kan hij nog veel zelf beslissen. Vooral over zaken in het buitenland mag een president beslissen zonder steun van het parlement. Maar ook in de VS zelf zal Trump niet plots helemaal zonder macht zijn. De president kan weigeren om wetten van het parlement te ondertekenen. Ook de laatste twee jaren van Trump als president worden nog spannend.
Het Huis en de Senaat
De VS bestaan uit 50 staten. Er wonen ruim 330 miljoen mensen. Elke Amerikaan ouder dan 18 jaar mag stemmen voor het parlement. Dat Amerikaanse parlement bestaat uit het Huis van Afgevaardigden en de Senaat. Hoe werken die twee ‘kamers’?
Het Huis telt 435 zetels. Staten met veel inwoners krijgen meer zetels dan staten met weinig inwoners. In Californië wonen bijna 40 miljoen mensen. Die staat krijgt 52 zetels. De staat Alaska is ruim vier keer groter dan Californië. Maar in Alaska wonen maar iets minder dan 800.000 mensen. Die staat krijgt daarom maar één zetel in het Huis.
Meerderheid
Elke twee jaar verkiezen de Amerikanen nieuwe leden voor het hele Huis. Nu hebben de Republikeinen 218 zetels. De Democraten hebben er 214. Twee zetels zijn leeg. Eén zetel ging naar een politicus die bij geen van beide partijen hoort. Die stemt nu altijd wel mee met de Republikeinen. De meerderheid van de Republikeinen is heel klein. En hun president is niet geliefd. Daarom verwachten kenners binnenkort een meerderheid voor de Democraten.
Zes jaar
De Senaat telt 100 leden. Dat zijn er twee voor elke staat. Daarbij speelt de grootte van de staat dus geen rol. Een senator wordt verkozen voor zes jaar. Maar elke twee jaar zijn er ook verkiezingen voor de Senaat. Elke keer strijdt ongeveer een derde van de senatoren voor zijn of haar zetel. Nu zijn dat er 35. Het zijn 22 Republikeinen en 13 Democraten.
Moeilijker
De Republikeinen hebben nu 53 senatoren. De Democraten hebben er 45. Er zijn ook twee senatoren zonder partij. Die stemmen nu mee met de Democraten. Halen de Democraten ook een meerderheid in de Senaat? Dat wordt veel moeilijker dan in het Huis. Maar volgens kenners is er zeker een kans. Dan worden het zeker nog lastige jaren voor Trump.
tekst door Ruud Meert
