AI en mentale gezondheid

Het is 2 uur ‘s nachts. Een jongen heeft het moeilijk. Hij is alleen op zijn kamer en wil graag met iemand praten. Maar niet met vrienden. Daar is hij te trots voor, zegt hij zelf. Daarom opent hij voor het eerst de app ChatGPT. Hij heeft het nog nooit gebruikt. Maar nu praat hij met de chatbot. Want hij wil zich beter voelen.

Heel wat mensen praten weleens met AI (artificiële intelligentie) zoals ChatGPT. Dat heeft voordelen, maar ook nadelen. Wablieft legt het uit.

Praten met AI lijkt een makkelijke oplossing voor problemen. Je moet dan niet met een mens praten. Want dat is soms eng. En het kan handig zijn bij kleine problemen. Of terwijl je wacht op hulp of zorg. Voor tips om beter te slapen, bijvoorbeeld. Maar heb je serieuze problemen? Dan zijn er veel meer nadelen.

Met een app heb je geen echte relatie of verbinding. Want AI kan niet meevoelen met jou. Die kan dus niet voelen wanneer jij in gevaar bent. Voel je bijvoorbeeld geen hoop meer in je leven? Dan weet die app dat niet. Alleen een mens kan jou dan de hulp bieden die je nodig hebt.

Heb jij donkere gedachten? Dan zal een chatbot die misschien versterken. Want AI spreekt je bijna nooit tegen. Je krijgt bijna altijd gelijk. Ook dat is gevaarlijk. Soms zie je dan niet meer wat echt, waar of goed is voor jou. Wat kan jij het best doen als je het moeilijk hebt? Dat kan AI niet weten.

AI haalt de info van het internet. Sommige bronnen zijn betrouwbaar. Maar vele zijn dat niet. En soms begrijpt AI de info verkeerd. 

Er bestaan wel speciale apps voor therapie. Welke werken het best en wanneer? Er lopen heel wat onderzoeken. Maar er zijn nog meer onderzoeken nodig om zeker te zijn over de resultaten.

Omgaan met moeilijke gevoelens

Wat als je het erg moeilijk hebt? Praat met iemand. Het liefst met een goede vriend of iemand van je familie. Lukt dat niet? Dan kan je gratis bellen naar een hulplijn (zie het kader). Of je kan naar je huisarts gaan. 

Er zijn nog dingen die je zelf kan doen. Ben je in paniek? Dan is het belangrijk om eerst rustiger te worden. Adem wat trager dan normaal. En adem wat langer uit dan in. Dat kalmeert je lichaam.

Aanvaard dat je een moeilijk moment hebt. Denk je “Ik wil dit niet voelen”? Probeer dan toch dat gevoel toe te laten. Alle gevoelens mogen er zijn. Ook als ze niet leuk zijn. Ertegen vechten helpt niet. Want dan komen ze erna sterker terug. Doe nu geen dingen waarvan je later spijt kan hebben. En neem even geen belangrijke beslissingen. 

Stel je voor dat een goede vriend jouw problemen of gevoelens had. Wat zou je die dan zeggen? Zeg dat tegen jezelf. Je kan ook opschrijven wat je denkt en voelt. Dat kan op papier of op je telefoon of computer. Dat mag in de taal die je het best kent. Dat opschrijven kan opluchten.

Ben je niet of niet meer in paniek? Dan kan je iets doen wat je een goed gevoel geeft. Maak een lijst met wat jou helpt. Denk aan wandelen, naar muziek luisteren, naar een grappige film of serie kijken … Gebruik deze lijst wanneer je je niet goed voelt.

Lijken je problemen te groot? Probeer ze dan in stukjes aan te pakken. Neem eerst de kleinst mogelijke stap. Daarna doe je wat je kan. Wees lief voor jezelf.